ΕΛΛΑΔΑΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Σωστικά μέτρα για την προστασία έργων του Φ. Κόντογλου σε “νεοβυζαντινό” ναό της Αθήνας

Ως νεότερο μνημείο χαρακτηρίστηκε πρόσφατα ο ζωγραφικός διάκοσμος του “νεοβυζαντινού” ναού του Αγίου Χαραλάμπους, που βρίσκεται εντός του Πεδίου του Άρεως, στην Αθήνα. Οι τοιχογραφίες και το τέμπλο του ναού αποτελούν εξέχοντα έργα του Φώτη Κόντογλου και των μαθητών του, υπηρετώντας, μοναδικά, την αναβίωση της βυζαντινής τέχνης, μετά τον Μεσοπολέμο.

Μετά από τη θετική του γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων της Ελλάδας, μπορεί πλέον να ξεκινήσει η προσπάθεια για την προστασία του ναού και της αγιογράφησης.

Το κτηριακό κέλυφος, ήδη από τη δεκαετία του 1960, παρουσίαζε σημαντικά οικοδομικά προβλήματα, ενώ η κατάστασή του επιδεινώθηκε με τον σεισμό του 1999. Σημαντικές φθορές εξ αιτίας της υγρασίας παρουσιάζει και ο εξαιρετικός ζωγραφικός διάκοσμος του ναού. Είναι εμφανείς, σε πολλά σημεία, οι ρωγμές, οι αποκολλήσεις του υποστρώματος, όπως και οι απώλειες στη ζωγραφική επιφάνεια, ενώ η συσσώρευση ατμοσφαιρικών ρύπων έχει επιφέρει χρωματικές αλλοιώσεις στις ζωγραφικές παραστάσεις.

Η Ελληνίδα Υπουργός Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, μετά από αυτοψία που έκανε στον χώρο ναού του Αγίου Χαραλάμπους, σημείωσε ότι πρόκειται για “μία ακόμη ιστορική μαρτυρία της δραστηριότητας των Μικρασιατών προσφύγων στην Αθήνα”. “Ο εικονογραφικός του πλούτος πιστοποιεί την καταλυτική επίδραση που άσκησε στην αναβίωση της Βυζαντινής Τέχνης ο Αϊβαλιώτης Φώτης Κόντογλου”, επισήμανε και συμπλήρωσε: “Στα λογοτεχνικά του κείμενα ο Κόντογλου, αναζητώντας «την ελληνικότητα», αναδείχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους εκπρόσωπους «της γενιάς του ´30». Με το ζωγραφικό του έργο έγινε ένας από τους κύριους διαμορφωτές της βυζαντινής εκκλησιαστικής τέχνης στα μέσα του 20ου αιώνα”.

Επιπλέον, η κ. Μενδώνη τόνισε πως το Υπουργείο Πολιτισμού “οφείλει να προστατέψει την πολιτιστική κληρονομιά των Μικρασιατών, όπως αυτό το σημαντικό τεκμήριο, δια χειρός Φώτη Κόντογλου”. “Το 2022 αποτελεί χρονιά- ορόσημο”, προσέθεσε, “τόσο για τον οφειλόμενο ιστορικό αναστοχασμό όσο και για την αναγνώριση της τεράστιας προσφοράς των Μικρασιατών στον πολιτισμό, στην οικονομία και στον εκσυγχρονισμό του ελληνικού κράτους”.

Σημειώνεται ότι η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού δρομολογεί άμεσα τον προγραμματισμό και την υλοποίηση των σωστικών μέτρων για την προστασία του ζωγραφικού διακόσμου του ναού του Αγίου Χαραλάμπους. Με την ολοκλήρωση των σχετικών μελετών, οι οποίες ήδη εκπονούνται από την Εκκλησιαστική Επιτροπή του Αγίου Χαραλάμπους, θα δρομολογηθεί η ένταξη του έργου στον προγραμματισμό του Υπουργείου για χρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΕΣΠΑ. Παράλληλα, η Διεύθυνση Συντήρησης αναλαμβάνει την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και την υλοποίηση του έργου της αποκατάστασης σημαντικών φορητών εικόνων, κάποιες εκ των οποίων αποτελούν κειμήλια που οι Μικρασιάτες πρόσφυγες πήραν μαζί τους στην Ελλάδα.

Η ιστορία του ναού

Ο Ι.Ν. Αγίου Χαραλάμπους βρίσκεται στις ανατολικές παρυφές του Πεδίου του Άρεως, στα ανατολικά του Ι.Ν. των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, της δεύτερης εκκλησίας εντός του πάρκου. Σύμφωνα με πληροφορίες, τις οποίες διασώζει ο Α. Ορλάνδος, ο Ι.Ν. Αγίου Χαραλάμπους, βρίσκεται στη θέση παλαιότερου ναού, του 18ου ή των αρχών του 19ου αιώνα, ο οποίος κατεδαφίστηκε. Επρόκειτο για καμαροσκέπαστη βασιλική με ημιεξαγωνική αψίδα ιερού που κοσμούνταν με τοιχογραφία της Πλατυτέρας στην κόγχη. Σήμερα, δε σώζονται ορατά λείψανα του παλαιότερου ναού. Σε επιγραφή του δυτικού τοίχου του νέου ναού, αναφέρεται ως έτος θεμελίωσής του το έτος 1929 από Μικρασιάτες πρόσφυγες, οι οποίοι έφεραν μαζί τους την εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους. Από την ίδια επιγραφή προκύπτει ότι έγιναν εργασίες και την περίοδο 1954-1959.

Η αγιογράφηση του ναού ξεκίνησε το 1943, έτος κατά το οποίο, στον νότιο τοίχο του, φιλοτεχνήθηκε η παράσταση των Εισοδίων της Θεοτόκου από τον Κωνσταντίνο Αρτέμη. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της εικονογράφησης έγινε από τον Αϊβαλιώτη αγιογράφο και λογοτέχνη Φώτη Κόντογλου και τους συνεργάτες του Σπυρίδωνα Παπανικολάου και Νικόλαο Ιωάννου, σε διαδοχικές φάσεις, την χρονική περίοδο 1954 – 1958, όπως τεκμηριώνεται από μεγάλο αριθμό επιγραφών που καταγράφονται στον τοιχογραφικό διάκοσμο. Στις επιγραφές αναφέρονται και οι χορηγοί της τοιχογράφησης, ανάμεσα στους οποίους κύρια θέση κατέχει η οικογένεια Αδαμαντίου Κ. Χατζηπατέρα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά, αλλά και ο αυτοπροσδιορισμός των αφιερωτών ως “φυγάδες Μικρασίας”, στην επιγραφή δίπλα στην κύρια είσοδο του ναού. Οι γραπτές επιγραφές του ναού προσφέρουν στοιχεία για τους καλλιτέχνες, τους δωρητές και τις χρονολογίες εκτέλεσης κάθε τμήματος του έργου.

Ο “νεοβυζαντινός” ναός του Αγίου Χαραλάμπους ανήκει στον τύπο του ελεύθερου σταυρού με τρούλο. Οι εξωτερικές του όψεις είναι επιχρισμένες με κονίαμα και δεν είναι ορατή η τοιχοποιία του, αλλά από την εσωτερική διάρθρωση κυρίως των οροφών του, συνάγεται εύλογα ότι για την οικοδόμησή του χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό οπλισμένο σκυρόδεμα.

Related Articles

Back to top button
sexinindia desiporn.pro freehindiporn
www.indan sex hqtube.org xnxx site
mom son sleeping sex indiancloud.mobi bangladeshi teen girl sex video
indian girl x videos babezporn.com sex. video
tamil sex youtube dailyindiansex.net reema khan
elaven freebigassporn.org air hostess porn
by powerdirector indianassvideos.mobi spenkbang
rawalpindi conspiracy case hapka.info thenationnewspaper
golpo choti iporntv.me xvideoea
passion hentai hentai.name zettai tokken shuchou shimasu
xnxx japnese wowindianporn.mobi hot stories india
geeb.xyz
indian gf xvideo dirtyindianporn.net boob vids
mandideep sobazo.com bajaj pulsar 150 bs6
swathi naidu xvideo ounoun.com sextube hd